Bu rapor, Türkiye’de bilgi edinme hakkının uygulamada nasıl işlediğini analiz etmek ve kamu kurumlarının bilgi edinme başvurularına verdiği yanıtların niteliğini değerlendirmek amacıyla hazırlandı. Rapor, IPI Bilgi Edinme Hakkı Platformu’na kaydedilen 427 başvurunun analizine dayanıyor ve hem hukuki çerçeveyi hem de uygulamada karşılaşılan temel sorunları irdeliyor.
Platform verilerine göre, Ocak 2015 ila Mart 2026 tarihlerinde yapılan başvuruların yüzde 49’una yanıt verildi, yüzde 12’sine kısmen yanıt verildi (soruların sadece bir kısmı cevaplandı), yüzde 27’si reddedildi, yüzde 12’si ise yanıtsız kaldı. Olumlu yanıtlanan başvuruların %55’i teknik olarak yanıt almış sayılsa da talep edilen bilgiyi sağlamıyordu.
Bu veriler, kamu kurumlarının bilgi edinme başvurularına çoğu zaman teknik olarak yanıt verdiğini, ancak yanıtların önemli bir bölümünün talep edilen bilgiyi içermediğini gösteriyor. Özellikle “ayrı veya özel çalışma gerektirir”, “ticari sır” ve “gizli bilgi” gibi istisnai gerekçelerinin keyfi kullanımı, kamusal nitelik taşıyan verilere erişimi önemli ölçüde sınırlandırıyor.
Veriler aynı zamanda kurumlar arasında ciddi farklılıklar olduğunu da ortaya koyuyor. Bazı kurumlar başvurulara düzenli ve kapsamlı yanıt verirken, bazı kurumlar başvuruların büyük bölümünü reddediyor veya yanıtsız bırakıyor.
Bu rapor, bilgi edinme hakkının Türkiye’de hukuki olarak tanınmış olmasına rağmen uygulamada önemli yapısal engellerle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Bu durum, kamu yönetiminin şeffaflığı, hesap verebilirliği ve demokratik denetimi açısından kritik bir sorun oluşturuyor.